Blogpress - blog

26 maja 2026 roku w redakcji Teologii Politycznej w Warszawie odbyła się dyskusja, w której wzięli udział: Łukasz Jasina (historyk i filmoznawca), Piotr Kletowski (filmoznawca) oraz Mateusz Werner (filozof kultury); prowadził Mikołaj Rajkowski. Rozmowa toczyła się wokół międzynarodowej popularności reżysera Krzysztofa Kieślowskiego, natury jego twórczości, spuścizny dokumentalnej i fabularnej, a także metafizyki i warsztatu filmowego. Mikołaj Rajkowski wskazał na paradoks: z jednej strony filmy Kieślowskiego (zwłaszcza Czerwony i Dekalog ) zajmują najwyższe miejsca w międzynarodowych rankingach, co sugeruje ich uniwersalizm; z drugiej pojawia się pytanie, czy nie jest to przejaw populizmu lub zbyt łatwego języka filmowego. Piotr Kletowski zaproponował, by nie mówić o jednym Kieślowskim, lecz o co najmniej kilku. Wyróżnił: Kieślowskiego dokumentalistę, który uczył się pokory wobec rzeczywistości, ale po traumatycznej projekcji filmu Z punktu widzenia nocnego portiera (publiczno...

6 października w warszawskim kinie Syrena odbyło się spotkanie „Stefan Żeromski. Patriota”, inaugurujące IX edycję Festiwalu Teologii Politycznej. Obejmowało ono prowadzoną przez Mateusza Wernera prelekcję do filmu "Popioły" w reżyserii Andrzeja Wajdy, projekcję pierwszej części filmu, a także komentarz i dyskusję. Wprowadzenie Mateusza Wernera nadał spotkaniu ramę interpretacyjną. Werner przedstawił „Popioły” jako część większego, niedokończonego projektu Żeromskiego, który miał ukazać przemiany polskiej świadomości narodowej od epoki napoleońskiej po powstanie styczniowe. Podkreślił ogromną rzetelność historyczną pisarza, jego pracę na źródłach i ambicję stworzenia epopei ideowej, a nie jedynie przygodowej powieści historycznej. W tej perspektywie „Popioły” nie są opowieścią ku pokrzepieniu serc, lecz próbą bolesnego rozliczenia polskich mitów, obyczajów i błędów elit. Werner zwrócił uwagę, że Żeromski wpisuje się w szerszy nurt przełomu XIX i XX wieku, kiedy historia staj...

Zapraszamy na pierwsze po wakacyjnej przerwie spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii. Tłem do wrześniowej rozmowy będzie film „Hubal" z 1973 roku w reżyserii Bohdana Poręby, stanowiący obraz losów oddziału majora Henryka Dobrzańskiego ps. Hubal, który nie mógł pogodzić się z klęską Polski i odmówił złożenia broni po przegranej kampanii wrześniowej. Podczas spotkania polem do dyskusji będzie również lojalność reżysera wobec władzy, w szczególności poruszymy wątek polityki kulturalnej ekipy Gierka. Gośćmi dra Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: prof. Piotr Kletowski – filmoznawca z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Bartłomiej Kapica – z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego.

D-Day na ekranie. Rozmowa wokół filmu Szeregowiec Ryan Stevena Spielberga. Zapraszamy na ostatnie przed wakacyjną przerwą spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii. Rozmawiać będziemy o rocznicy lądowania aliantów w Normandii, znane historykom jako D-Day, rozpoczynające 6 czerwca 1944 roku operację "Overlord" - największą operację desantową w historii. Tłem do rozmowy będzie film w reżyserii Stevena Spielberga „Szeregowiec Ryan", jeden najważniejszych filmów w dziejach wojennej kinematografii. Gośćmi dra Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: • Błażej Hrapkowicz – krytyk filmowy, gospodarz programu “Kino Mówi” w Ale kino+, prowadzący audycję “Hrapkowidz” w radiowej Czwórce oraz • dr Bartłomiej Kapica – z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego. Podczas rozmowy będzie szansa na zadawanie pytań. Serdecznie zapraszamy! _____________________________ Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHistorii. Znacie go z pokazów ...

Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii. Rozmawiać będziemy o filmowej legendzie generała Sosabowskiego. Tłem do dyskusji będzie film Richarda Attenborougha „O jeden most za daleko", czyli ekranizacja wydarzeń września 1944 roku, kiedy to alianci rozpoczynają operację Market Garden. Gośćmi dr Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: prof. Piotr Kletowski – filmoznawca z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Tomasz Leszkowicz – historyk i redaktor portalu Histmag.org, specjalizujący się w historii XX wieku oraz społeczno-politycznej historii wojska. Podczas rozmowy będzie szansa na zadawanie pytań. Serdecznie zapraszamy!

2 lutego o godz. 18:00 zapraszamy na kolejne spotkanie online z cyklu Obrazy historii. Rozmawiać będziemy o epoce Edwarda Gierka w filmie. Tłem do dyskusji będzie obraz Michała Węgrzyna „Gierek", który kinową premierę miał 21 stycznia 2022 roku. W rozmowie o epoce Edwarda Gierka w filmie gośćmi dr Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy Instytutu Pileckiego, będą: prof. Krzysztof Kornacki – filmoznawca specjalizujący się w historii polskiego kina oraz dr Michał Przeperski – historyk i autor książki „Mieczysław F. Rakowski. Biografia polityczna”. Podczas spotkania poruszymy zagadnienia takie jak: Nostalgia za PRLem w polskim kinie po 1989 roku Figura partyjnego dygnitarza a kino lat 70 Bunt i konformizm kina polskiego lat 70 W trakcie dyskucji będzie możliwość zadawania pytań. Serdecznie zapraszamy!

Instytut Pileckiego zaprasza (wtorek, godz. 18:00) Wyzwolenie Warszawy - spotkanie wokół filmów „Pianista” Romana Polańskiego oraz „Robinson warszawski” Jerzego Zarzyckiego Pierwsze w 2022 roku spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii otwiera rozmowa o wyzwoleniu Warszawy 17 stycznia 1945 roku. Punktem wyjścia do dyskusji będą dwa filmy: „Pianista” Romana Polańskiego oraz „Robinson warszawski” Jerzego Zarzyckiego. Oba dzieła to ekranizacje wojennych wspomnień Władysława Szpilmana, pianisty i kompozytora żydowskiego pochodzenia. Gośćmi dr Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: • prof. Piotr Kletowski – filmoznawca z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz • dr Tomasz Leszkowicz – historyk i redaktor portalu Histmag.org, specjalizujący się w historii XX wieku oraz społeczno-politycznej historii wojska. Podczas rozmowy będzie szansa na zadawanie pytań. Serdecznie zapraszamy!

Stan wojenny w polskim kinie. Spotkanie wokół filmu Śmierć jak kromka chleba Kazimierza Kutza Obrazy Historii online! Zapraszamy do rozmowy Przed nami ostatnie w 2021 roku spotkanie w ramach cyklu #ObrazyHistorii. Porozmawiamy o stanie wojennym w polskim kinie, a tłem dyskusji będzie film „Śmierć jak kromka chleba" w reżyserii Kazimierza Kutza. Akcja filmu to rekonstrukcja tragicznych wydarzeń w kopalni "Wujek", od wprowadzenia stanu wojennego do masakry górników w dniach 13-16 grudnia 1981 roku. Gośćmi dr Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: Adriana Prodeus – krytyczka filmowa i sztuki, redaktorka i autorka miesięcznika KINO, autorka książki "Themersonowie. Szkice biograficzne" oraz dr Bartłomiej Kapica – z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego. Podczas rozmowy będzie szansa na zadawanie pytań. Serdecznie zapraszamy! _____________________________ Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHis...

Zapraszamy na nowy sezon cyklu Obrazy Historii! Podczas najbliższego spotkania porozmawiamy o obrazie Westerplatte w polskim kinie. Punktem wyjścia do dyskusji będą dwa filmy: „Westerplatte” w reżyserii Stanisława Różewicza oraz „Tajemnica Westerplatte” Pawła Chochlewa. Z dr Mateuszem Wernerem – filozofem kultury i filmoznawcą z Instytutu Pileckiego, o wydarzeniach wokół Westerplatte rozmawiać będą: ✅ prof. Grzegorz Kucharczyk – historyk i publicysta z Instytutu Pileckiego, specjalizujący się w historii myśli politycznej XIX i XX wieku oraz historii Niemiec; ✅ dr. Mikołaj Mirowski – historyk, publicysta oraz współpracownik Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Podczas spotkania będzie szansa na zadawanie pytań. Zapraszamy!

Podziemie niepodległościowe w polskim kinie, rozmowa wokół filmu "Popiół i diament" Andrzeja Wajdy Zapraszamy na #ObrazyHistorii online! Podczas najbliższego spotkania z cyklu Obrazy Historii poruszymy tematykę podziemia niepodległościowego w polskim kinie. Punktem wyjścia do dyskusji będzie film „Popiół i diament” w reżyserii Andrzeja Wajdy. O tym, co działo się z żołnierzami AK po II wojnie światowej, rozmawiać będą dr Mateusz Werner, filozof kultury i filmoznawca z Instytutu Pileckiego, oraz jego goście: ✅ prof. Tadeusz Lubelski – historyk filmu i filmoznawca ✅ dr Agnieszka Łuczak – historyczka, bada m.in. problematykę konspiracji antykomunistycznej i podziemia zbrojnego w Wielkopolsce w latach 1945–1956 Podczas spotkania będzie szansa na zadawanie pytań. Zapraszamy! _____________________________ Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHistorii. Znacie go z pokazów filmów o tematyce historycznej w kinie Elektronik. Teraz, w czasie epidemii, cykl powraca w zupełn...

Tematem, który poruszymy podczas najnowszych Obrazów Historii będą rozbiory Polski w kinie. W lutym obchodzimy rocznicę układu rosyjsko-pruskiego, który został potajemnie podpisany w Petersburgu 17 lutego 1772 roku, rozpoczynając tym samym pierwszy z trzech rozbiorów Polski. Punktem wyjścia do dyskusji będzie film „Diabeł” w reżyserii Andrzeja Żuławskiego. O rozbiorach Polski w filmie rozmawiać będą: dr Mateusz Werner, filozof kultury i filmoznawca z Instytutu Pileckiego, oraz jego goście: dr Jacek Kordel – historyk z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego prof. Piotr Kletowski – filmoznawca z Uniwersytetu Jagiellońskiego Podczas spotkania będzie również szansa na zadawanie własnych pytań. Zapraszamy! _____________________________ Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHistorii. Znacie go z pokazów filmów o tematyce historycznej w kinie Elektronik. Teraz, w czasie epidemii, cykl powraca w zupełnie nowej odsłonie. W tej edycji skupimy się na filmach znanych oraz og...

Zapraszamy na pierwsze w 2021 roku spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii! Pozostając w formule spotkań wirtualnych, nowy sezon rozpoczniemy rozmową o powstaniu styczniowym w filmie. Za przykład posłuży nam „Wierna rzeka” z 1983 roku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego, na podstawie powieści Stefana Żeromskiego o tym samym tytule. Nurty myślenia o powstaniu styczniowym w piśmiennictwie polskim. Miejsce „Wiernej rzeki" w imaginarium powstaniowym Polaków. Ekranizacje prozy Żeromskiego. Powstanie styczniowe w filmie polskim. Te i inne zagadnienia poruszą dr Mateusz Werner, filozof kultury i filmoznawca z Instytutu Pileckiego, oraz jego goście: prof. Maria Jolanta Olszewska – historyk literatury na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, autorka licznych publikacji poświęconych literaturze polskiej; dr Mikołaj Mirowski – historyk, publicysta oraz współpracownik Muzeum Historii Polski. Będzie również szansa na zadawanie pytań. Zapraszamy! _____________________________ Dyskusj...

Przed nami ostatnie w 2020 roku spotkanie z cyklu #ObrazyHistorii. Na zakończenie sezonu porozmawiamy o kinie stanu wojennego, a impulsem do dyskusji będzie film „Bez końca” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego. Czy istnieje coś takiego jak „kino stanu wojennego”? Jaki obraz stanu wojennego wyłania się z polskiego kina? „Bez końca” Krzysztofa Kieślowskiego jako zapis sytuacji mentalnej inteligencji polskiej w latach 80. Kino polskie lat 80. jako źródło wiedzy historycznej. Te i inne zagadnienia poruszą dr Mateusz Werner, filozof kultury i filmoznawca z Instytutu Pileckiego, oraz jego goście: prof. Krzysztof Kornacki – filmoznawca specjalizujący się w historii kina polskiego, z Uniwersytetu Gdańskiego dr Grzegorz Majchrzak – historyk z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, zajmujący się badaniem dziejów aparatu represji, opozycji demokratycznej w PRL, funkcjonowaniem mediów przed 1989 r., sportem w PRL oraz stanem wojennym. Będzie również szansa na zadawanie wł...

Podczas najbliższego spotkania z cyklu #ObrazyHistorii porozmawiamy o powstaniu listopadowym, które wybuchło w 1830 roku. Punktem wyjścia do dyskusji będzie przedstawienia Teatru Telewizji „Noc listopadowa” w reżyserii Andrzeja Wajdy, według dramatu Stanisława Wyspiańskiego. Co miał do powiedzenia o Powstaniu Listopadowym Wyspiański i jak zrozumiał to Wajda? Co sądzi historyk o wizji artystycznej Powstania? Co wiemy dziś o jego rzeczywistym przebiegu i dowódcach? O czym świadczy brak Powstania Listopadowego w imaginarium polskiego kina? Czy Powstanie Listopadowe odchodzi w zapomnienie? Na te i inne pytania postarają się odpowiedzieć dr Mateusz Werner, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego, oraz jego goście: prof. Jarosław Czubaty – historyk, specjalizujący się w historii XIX w., a także historii epoki napoleońskiej oraz historii Księstwa Warszawskiego Rafał Węgrzyniak – teatrolog, autor Encyklopedii „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego Będzie również szans...

Tematem będą represje wobec inteligencji polskiej w 1939 roku i ich obraz w polskim kinie. Podczas najbliższego spotkania z cyklu #ObrazyHistorii porozmawiamy o eksterminacji polskiej inteligencji, jako elemencie polityki okupacyjnej Niemiec i planu germanizacyjnego, do którego przystąpiono tuż po wybuchu II wojny światowej. Gośćmi dr. Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: prof. Krzysztof Kornacki – filmoznawca specjalizujący się w historii kina polskiego prof. Witold Stankowski – historyk i badacz historii drugiej wojny światowej, współpracownik Instytutu Pileckiego Punktem wyjścia do dyskusji będzie film „Szpital przemienienia” w reżyserii Edwarda Żebrowskiego. Będzie również szansa na zadawanie własnych pytań. Zapraszamy! _____________________________ Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHistorii. Znacie go z pokazów filmów o tematyce historycznej w kinie Elektronik. Teraz, w czasie epidemii, cykl powraca w zupełnie nowej odsł...

Co łączy Teby i Warszawę? Czy oświecony rozum jest wystarczającym narzędziem w obliczu sytuacji tragicznej? W jaki sposób lektura starożytnych pomoże nam zrozumieć problemy współczesnej Polski? To niektóre pytania, które postawione zostały podczas spotkania wokół najnowszej książki Dariusza Karłowicza. We wtorek, 27 października w debacie poświęconej książce „Teby–Smoleńsk–Warszawa. O iluzji nietragiczności polityki” z jej autorem, Dariuszem Karłowiczem, rozmawiali Wojciech Stanisławski, Maciej Urbanowski oraz Mateusz Werner . Debatę prowadził Mikołaj Marczak , redaktor Teologii Politycznej. Spotkanie transmitował kanał Blogpress.pl. Spotkanie dofinansowane zostało ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura w sieci”. Nowo wydana książka Dariusza Karłowicza to zbiór esejów, pisanych na przestrzeni wielu lat. Jaka idea spaja te teksty w całość? Dlaczego w tytule pojawiają się trzy pozornie niczym niezwiązane ze sobą miasta? — W kulturze europejskiej Teby stanowi...

Spotkanie poświęcone książce „Teby-Smoleńsk-Warszawa. O złudzeniu nietragiczności polityki” Dariusza Karłowicza. To zbiór esejów z filozofii polityki, w których autor sięgając do starożytnych tekstów, odkrywa uniwersalne schematy aktualne również we współczesnej polityce, mierząc się ze złudzeniem nietragiczności naszej polskiej polityki. W debacie poświęconej książce „Teby–Smoleńsk–Warszawa” udział wezmą: ➤ Dariusz Karłowicz – autor książki „Teby–Smoleńsk–Warszawa”, współzałożyciel Teologii Politycznej; ➤ Wojciech Stanisławski – redaktor, dziennikarz; ➤ Maciej Urbanowski – krytyk literacki, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego; ➤ Mateusz Werner – filozof kultury, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego; ➤ Mikołaj Marczak – prowadzący debatę, redaktor Teologii Politycznej.

Dr Mateusz Werner, prof. Andrzej Zawistowski, prof. Joanna Wojnicka Obrazy Historii online! Najbliższa rozmowa z cyklu #ObrazyHistorii dotyczyć będzie obrazu września 1939 roku w kinie sowieckim. Tłem rozmowy będzie rocznica napaści ZSRR na Polskę, przypadająca na 17 września. Gośćmi dr Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: prof. Andrzej Zawistowski – historyk specjalizujący się w dziejach Polski w XX wieku, współpracownik Instytutu Pileckiego oraz prof. Joanna Wojnicka - filmoznawczyni. Punktem wyjściem do dyskusji będzie film z 1940 roku pt. „Wyzwolenie” Aleksandra Dowżenki. Film jest ogólnodostępny w Internecie. Będzie również szansa na zadawanie własnych pytań.

W kolejnej rozmowie z cyklu #ObrazyHistorii porozmawiamy o Zbrodni Wołyńskiej. Impulsem do dyskusji jest obchodzony 11 lipca Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II RP. Gośćmi dr. Mateusza Wernera, filozofa kultury i filmoznawcy z Instytutu Pileckiego będą: prof. Grzegorz Motyka – historyk specjalizujący się w tematyce stosunków polsko-ukraińskich oraz prof. Piotr Kletowski – filmoznawca. Punktem wyjścia do dyskusji będzie film „Wołyń” w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego. Film jest ogólnodostępny w internecie. W czasie rozmowy spróbujemy poruszyć m. in. takie problemy: Obraz konfliktów polsko-ukraińskich w polskim kinie. Miejsce „Wołynia” w twórczości Wojciecha Smarzowskiego. Czy „Wołyń” pomógł Polakom i Ukraińcom lepiej zrozumieć co się wydarzyło na Kresach w 1943? „Wołyń” a faktograficzne ustalenia badaczy. Będzie również szansa na zadawanie własnych pytań. Zapraszamy! Dyskusja odbędzie się w ramach cyklu #ObrazyHi...

Po 1989 roku autor „Księcia nocy” pozostał w paradygmacie jaskrawości postaw uczciwych, godnych obywatelskich, patriotycznych. Nie zgadzał się na rozmycie odpowiedzialności, przeinaczanie historii. Nie zamierzał jej relatywizować. I z tego powodu wokół Nowakowskiego zrobiło się nagle cicho – mówił Mateusz Werner podczas debaty Teologii Politycznej poświęconej osobie i twórczości Marka Nowakowskiego. W piątek 5 czerwca za pośrednictwem internetu miała miejsce kolejna debata Teologii Politycznej. Tym razem pod hasłem „Literackie peryferia totalitaryzmu” pod lupę wzięliśmy twórczość Marka Nowakowskiego. To kolejna próba przyjrzenia się osobie i twórczości pisarza, któremu niedawno pod takim samym tytułem poświęciliśmy 205. numer „Teologii Politycznej Co Tydzień”. Do uczestnictwa w debacie zaproszeni zostali: filozof kultury i wykładowca UKSW – Mateusz Werner oraz pisarz Wojciech Chmielewski, pierwszy laureat ustanowionej w 2017 roku  Nagrody im. Marka Nowakowskiego. D...