Blogpress - blog

21 lutego 2024 roku gościem Instytutu im. Lecha Kaczyńskiego był Zastępca Prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski. Spotkanie prowadził kustosz dr Wojciech Stańczak.

Kontrwywiad SB vs. Grupy Oporu „Solidarni”: mjr Marian Pękalski vel Kotarski – studium przypadku – dyskusja z cyklu Tajemnice bezpieki. W rozmowie udział wzięli: Włodzimierz Domagalski – historyk, publicysta, działacz podziemnej „Solidarności Walczącej”, autor demaskatorskiego artykułu nt. „Towarzysz porucznik idzie do podziemia" („Uważam Rze", nr 25 z 2013) Piotr Rzewuski - działacz Grup Oporu Solidarni, szef tzw. grupy grochowskiej Waldemar Różycki - były szef grupy specjalnej Komitetu Porozumienia Międzyzakładowego „S” , współpracującej z Grupami Oporu „Solidarni” Prowadzenie: Piotr Woyciechowski.

10 marca w warszawskim Centrum Edukacyjnym IPN "Przystanek Historia" im. Janusza Kurtyki odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Historia zza kulis”. O wywiadzie i kontrwywiadzie Narodowych Sił Zbrojnych rozmawiali: dr Sebastian Bojemski i Rafał Dudkiewicz. Dr Sebastian Bojemski jest autorem książki "Nim Hitler runie śmierć komunie!", poświęconej wywiadowi antykomunistycznemu Narodowych Sił Zbrojnych pod okupacją niemiecką w latach 1942-1945, (która jest pokłosiem jego doktoratu na UKSW). Relacja: Michał KK

"Przed nami również decyzja wynikająca z tego, jak modernizować siły zbrojne". 28 lutego w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia odbył się kolejny wykład dr. Jacka Bartosiaka pt. "1989-1991 czas transformacji – początki ucieczki na zachód" z cyklu "Polska geopolityka wczoraj, dziś i jutro". "Polityka jest sztuką dużo trudniejszą od badań historycznych, dlatego, że jest sztuką w dużej mierze intuicyjną. Trzeba zgadywać, to dużo bardziej złożone. Natomiast z punktu widzenia ex post dużo łatwiej jest oceniać postępowania, mając w dodatku dokumenty". - zastrzegł na wstępie prelegent. - "Politycy, którzy muszą podejmować decyzje, mają pewne kalkulacje dotyczące równowagi sił. Mapa, którą oni mają przed sobą, często nie ma wiele wspólnego z umowami, porozumieniami, formalnymi dokumentami, które są tworzone". Jak zauważył dr Bartosiak, rozpad Związku Sowieckiego roku wywołał w Polakach poczucie bezpieczeństwa oraz uczucie końca histo...

4 lutego w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia odbył się panel dyskusyjny poświęcony tożsamości narodowej. W dyskusji, którą prowadziła dr Barbara Stanisławczyk, wzięli udział: prof. Andrzej Szpociński (PAN), red. Witold Gadowski i red. Piotr Woyciechowski. Uczestnicy dyskusji odpowiadali na pytania: Czym dziś jest tożsamość narodowa? Czy to jest pojęcie podlegające historyzmowi? Czym jest polskość? Czy polska tożsamość narodowa jest zagrożona? Prof. Andrzej Szpociński wymienił dwa podstawowe elementy tożsamości narodowej: identyfikacja ze wspólnotą narodową oraz kultura narodowa. Zauważył, że obecnie ucieka się od kategorii narodowych, w sensie pozytywnym, natomiast kategorie narodowe przywołuje się w kontekście negatywnym. Socjolog powołał się na czołówki największych portali internetowych. Profesor Szpociński zwrócił uwagę na rolę instytucji bardzo ważnych z punktu widzenia tożsamości narodowej: "Tzw. liderzy, przewodnicy narodu, którzy odgr...

30 stycznia odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Tajemnice wywiadu". O Oddziale II Sztabu Głównego rozmawiali: dr Daniel Koreś, Łukasz Ulatowski i Witold Gadowski. 30 stycznia odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Tajemnice wywiadu". O Oddziale II Sztabu Głównego rozmawiali: dr Daniel Koreś, Łukasz Ulatowski i Witold Gadowski. Relacja: Michał KK

22 stycznia w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia w Warszawie odbyła się promocja książki Wojciecha Muszyńskiego "Białe Legiony przeciwko bolszewikom. Polskie formacje w Rosji 1918–1920". album stanowi kontynuację pracy "Białe Legiony 1914–1918", która ukazała się nakładem Instytutu Pamięci Narodowej w 2018 roku. O książce rozmawiali: autor- dr Wojciech Muszyński, prof. Jan Żaryn (UKSW), Kazimierz Krajewski (IPN) i dr Jędrzej Lipski. Jak zauważył otwierający spotkanie prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek, ogromna to satysfakcja dla IPN, że ukazał się już drugi tom, który przywraca zapomnianą historię, znaną z kart książek Eugeniusza Małaczewskiego ["Koń na wzgórzu"] czy Melchiora Wańkowicza. Książka dostępna w księgarni Multibook: Białe Legiony przeciwko bolszewikom Białe Legiony 1914-1918 Relacja: Michał KK

Czy mamy do czynienia z reformacją-bis? W jakim kierunku podąża Kościół? Jaka jest dziś rola Kościoła w demokratycznym świecie? 25 listopada 2019 roku w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia odbyła się dyskusja z udziałem red. Pawła Lisickiego, ks. prof. Przemysława Artemiuka i red. Romana Graczyka, którą poprowadziła dr Barbara Stanisławczyk. Czy dziś mamy do czynienia z reformacją-bis? Czy to co się dziś dzieje to jest to powtórka z reformacji, która była pierwszą wielką rewolucją, która wstrząsnęła światem i uporządkowała świat według nowych wartości? - pytała dr Stanisławczyk. - W jakim kierunku podąża dziś Kościół? Co oznacza dialogowanie i otwartość Kościoła? Red. Paweł Lisicki zwrócił uwagę na podobieństwa i różnice pomiędzy tym co stało się w XVI wieku i tym, co dzieje się dzisiaj. Jeśli chodzi o podobieństwa, wskazał poczucie chaosu, niepewności, kryzys wiary. Jeśli chodzi o różnice, zauważył, że kryzys reformacyjny nastąpił w świecie religijnym, dzisiaj świat otaczają...

"Wszystkie kraje realizowały programy MFW, tylko niektóre w wersji łagodniejszej, wtedy recesja transformacyjna trwała tam dłużej, ten koszt był rozłożony na raty, ale i tak został poniesiony". 17 grudnia w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia odbyła się promocja kolejnego wydania półrocznika naukowego IPN „Pamięć i Sprawiedliwość”. Tematem wiodącym numeru jest ostatnia dekada rządów komunistycznych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz procesy transformacji ustrojowej w Polsce i regionie. W rozmowie udział wzięli: prof. Antoni Dudek (UKSW), dr Tomasz Kozłowski (BBH IPN) oraz dr hab. Mirosław Szumiło (BBH IPN - redaktor naczelny pisma). Spotkanie prowadził: dr Rafał Łatka (BBH IPN). Jak wyjaśnił redaktor naczelny periodyku, w w części głównej numeru znalazły się 2 eseje oraz 9 artykułów, które dotyczą lat 80. i okresu transformacji, kryzysu systemu komunistycznego w różnych krajach (Polska, Czechosłowacja, Węgry, Bułgaria, Litwa i Ukraina). Prof. Antoni Dude...

"Troska o wspólny byt Polaków była dla prymasa Wyszyńskiego, obok działalności duszpasterskiej, kluczowym zagadnieniem". 11 grudnia w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia odbyło się spotkanie poświęcone książce pod redakcją Ewy K. Czaczkowskiej i Rafała Łatki poświęcone nauczaniu Prymasa Stefana Wyszyńskiego w odniesieniu do narodu i państwa. Publikacja "Prymas Wyszyński a Niepodległa" została wydana w ramach Centralnego Projektu Badawczego Instytutu Pamięci Narodowej: „Władze komunistyczne wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce 1944–1989”. Jest to praca zbiorowa, zawierająca 14 artykułów, stanowi pokłosie konferencji, która odbyła się w stulecie odzyskania przez Polskę Niepodległości. W promocji książki wzięli udział: dr Rafał Łatka (BBH IPN) i ks. prof. Dominik Domagała (UKSW). Dr Rafał Łatka zaznaczył, że kategorie: patriotyzm, naród i państwo były stale obecne w nauczaniu prymasa Wyszyńskiego, z tym, że to kategoria narod...

:"Dylematy, przed którymi stali wówczas twórcy niepodległości, nie są tylko pustą historią, która nie ma żadnego znaczenia dla współczesności, bowiem te same dylematy są w głowach dzisiaj". Kolejny wykład dr. Jacka Bartosiaka z cyklu Polska geopolityka wczoraj, dziś i jutro poświęcony był odzyskaniu przez Polskę niepodległości w roku 1918 i towarzyszących temu okoliczności. Cykl wykładów organizuje Przystanek Historia Centrum Edukacyjne im. Janusza Kurtyki. "Dylematy, przed którymi stali wówczas twórcy niepodległości, nie są tylko pustą historią, która nie ma żadnego znaczenia dla współczesności, bowiem te same dylematy są w głowach dzisiaj" - stwierdził na początku swojego wykładu dr Jacek Bartosiak. Jak zauważył dr Bartosiak, dla zachodnich państw europejskich okres po kongresie wiedeńskim był złotym wiekiem w ich historii (pokój i ekspansja kolonialna), jednak Polski wówczas nie było na mapie. Rosja weszła do Europy w wyniku rozbiorów Polski, wcześniej ni...

15 listopada w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia odbyła się prezentacja książki "Dwór na wulkanie. Dziennik ziemianki z przełomu epok 1895-1920", opublikowanej przez wydawnictwo Karta. Autorka dziennika Janina Konarska (1880–1948) była córką Karola Augusta Fulde i Heleny z Rauszerów. Wychowywała się w Radomiu, a po ślubie z Maksymilianem Konarskim w 1907 r. zamieszkała w jego majątku Kluczewsko (świętokrzyskie). W dziennikach w realia salonu i dworu wkrada się świat zewnętrzny: rewolucja 1905 roku, wybuch wojny, przetaczanie się przez ziemie polskie kolejnych frontów, formowanie się niepodległości. Notowane na bieżąco wrażenia autorki pozwalają poczuć codzienność tej niezwykłej epoki. W spotkaniu wzięli udział: Anna Mieszczanek (publicystka), Anna Richter (redaktor książki, Ośrodek Karta) i prof. Andrzej Chojnowski (historyk UW), dr Tomasz Adam Pruszak (historyk sztuki, prawnuk autorki dziennika), który opowiadał o rodzinie i dworze w Kluczewsku. To zapis prze...

25 września w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia odbyła się promocja książki Katarzyny Wilczok "Radykałowie Solidarności. Kierownictwo MKZ Katowice w sporze o program i taktykę działania NSZZ „Solidarność” w latach 1980–1981." W spotkaniu udział wzięli: dr hab. Sławomir Cenckiewicz, Andrzej Rozpłochowski i dr Katarzyna Wilczok – autorka. Dyskusje prowadził dr Jędrzej Lipski. MKZ Katowice NSZZ „Solidarność” powstał w wyniku strajku w Hucie Katowice we wrześniu 1980 r. Jego działacze doprowadzili do podpisania z komisją rządową porozumienia społecznego, czwartego po szczecińskim, gdańskim i jastrzębskim. Wkrótce MKZ Katowice stał się jednym z największych w kraju ośrodków regionalnych Związku. Jego przewodniczący Andrzej Rozpłochowski brał udział w pracach Krajowej Komisji Porozumiewawczej, której był współzałożycielem, a następnie został wybrany na członka Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność. Autorka prezentuje koncepcje programowe i taktykę...

Jak służby specjalne w okresie PRL i obecnie pozyskują informacje? Czy rozwijająca się elektronika i sposoby inwigilacji społeczeństwa są bardziej skuteczne dla służb specjalnych od źródeł osobowych? W kolejnym spotkaniu z cyklu "Historia zza kulis", które odbyło się w Przystanku Historia IPN udział wzięli: dr hab. Filip Musiał - (Instytut Pamięci Narodowej) - autor książki "Podręcznik Bezpieki", dr Mariusz Ciarka (rzecznik prasowy Komendanta Głównego Policji) oraz dr Bolesław Piasecki (Katedra Służb Specjalnych Akademii Sztuki Wojennej). Spotkanie prowadził Rafał Dudkiewicz. Relacja: Michał KK

"Prymas kontaktował się z ludźmi z różnych środowisk, od pracowników fizycznych, przez środowiska intelektualistów, duchowieństwo różnych szczebli, po włodarzy państwa i przedstawicieli środowisk polonijnych". 22 października w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia odbyła się promocja dwóch kolejnych tomów: VII i VIII zapisków kardynała Wyszyńskiego "Pro memoria", obejmujących lata 1960-1961. W dyskusji udział wzięli: ks. prof. Józef Marecki, prof. Jan Żaryn oraz redaktorzy tomów: dr Rafał Łatka i dr Monika Wiśniewska.. Jaka była sytuacja Kościoła w latach 60., jak na nią patrzył prymas Stefan Wyszyński? Jak zaznaczył dr Rafał Łatka, redaktor tomu VII, rok 1960 był trzecim już rokiem Wielkiej Nowenny, poświęcony był obronie życia. W styczniu doszło do wielogodzinnego spotkania prymasa z Władysławem Gomułką, opisanego w "Pro Memoria". W zapiskach pojawia się sprawa biskupa Czesława Kaczmarka, który miał inną wizję Kościoła w sf...

16 października w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia odbyła się promocja książki Władysława Bułhaka "Wywiad PRL a Watykan". W dyskusji udział wzięli: prof. Andrzej Paczkowski, dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dr hab. Zbigniew Siemiątkowski oraz dr Władysław Bułhak – autor. Spotkanie prowadził dr Jędrzej Lipski. Czy w latach pontyfikatów papieży Jana XXIII i Pawła VI wywiadowi PRL udało się skutecznie spenetrować struktury Stolicy Apostolskiej? Czy w Moskwie i Warszawie zdołano przewidzieć wybór Jana Pawła II i skutki tego wydarzenia dla Polski i świata? Kluczowy element rozważań stanowi szczegółowa analiza skuteczności „metody agenturalnej”, uznawanej za specjalność służb zbudowanych na wzorcach sowieckich. Autor bazuje na mikroanalitycznych studiach przypadku, odnoszących się do kilkudziesięciu osobowych źródeł informacji wykorzystywanych przez wywiad MSW. Kluczową cechą wywiadu typu sowieckiego, bo do takich wywiadów należał wywiad PRL, podstawo...

"W grze o równowagę liczą się tylko wielkie mocarstwa. Licytowaliśmy wyżej niż wynosiła nasza siła i nie zrozumieliśmy, że nie my, lecz Sowieci są kalkulowani w tej grze". 11 października 2019 roku, w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki „Przystanek Historia” w Warszawie, dr Jacek Bartosiak (prawnik, ekspert do spraw geopolityki i strategii, autor publikacji o rywalizacji mocarstw i jej wpływie na sytuację Polski) wygłosił wykład „Wrzesień 1939” z cyklu „Polska geopolityka wczoraj, dziś i jutro”. Każde spotkanie z cyklu „Polska geopolityka wczoraj, dziś i jutro” poświęcone jest jednemu tematowi, który ogniskował myśl geopolityczną w XIX i XX w. W październiku zastanowimy się nad wojną obronną 1939 r. jako momentem kluczowym dla polskiej myśli geopolitycznej. W kolejnych miesiącach będziemy rozmawiać o wojnie polsko-bolszewickiej, odzyskaniu niepodległości, aspiracjach II RP, polskiej myśli emigracyjnej, koncepcjach dotyczących przestrzeni organizmów i narodów poło...

30 września w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Tajemnice bezpieki". O Brygadzie Świętokrzyskiej rozmawiali historycy: prof. Jan Żaryn i Leszek Żebrowski. Spotkanie prowadził Piotr Woyciechowski. Historycy odpierali zarzuty wobec Brygady Świętokrzyskiej formułowane m.in. przez prof. Andrzeja Friszke, prof. Rafała Wnuka oraz red. Mirosława Maciorowskiego. Głównie chodzi o zarzut kolaboracji z Niemcami i antysemityzm. Relacja: Michał KK