Blogpress - blog

Spotkanie odbyło się w Domu Trójmorza 21 marca 2025 i zostało zorganizowane przez Fundację Polska Wielki Projekt.

15.00-15.15 Rozpoczęcie gali, przemówienia 15.15-16.15 Panel I: Historia i jej współczesne konsekwencje. Dokąd zmierza polityka państwa polskiego w obszarach pamięci? 16.15-16.30 Podsumowanie 16:30-16:45 Wręczenie Nagrody im. Janusza Kurtyki, przemowy 16-45-16.55 Wręczenie dyplomów uczestnikom szkoły Past and Future: Kierunek Ukraina! 16:55-17:30 Panel II: Kościół a Imperium Totalum: katolicyzm światowy i polski wobec totalitaryzmów w XX w. 17:30 Zakończenie Gali

Rozpoczęcie Przeglądu Przeszłość/Przyszłość i powitanie Gości (godz. 10:30) Debata „U progów świadomości, czyli o rozpoznawalności polskiej historiografii” (godz. 10:45) Moderator: dr Damian Bębnowski Paneliści: - prof. Marek Kornat - prof. Piotr Guzowski - dr Artur Goszczyński Debata „Pamięć to wartość. O społecznej odpowiedzialności biznesu w zakresie pamięci, upamiętniania i promocji historii” Moderator: Paweł Kurtyka Paneliści: - Andrzej Goździkowski - Maciej Gnyszka - Ksenia Buglewicz - Marcin Przyłębski Debata „Obrazy przeszłości /obrazy na przyszłość, czyli o historii na ekranie” Moderator: Miłosz Kozioł Paneliści: - Robert Kaczmarek - dr Maciej Białous - Piotr Zaremba Debata „Czego nie widać z Warszawy? Polonia i Polacy za granicą jako ambasadorowie dobrego imienia Rzeczypospolitej Moderator: Sławomir Budzik Paneliści: - Dr Łucja Mirowska-Kopeć - Elżbieta Barras - Andrzej Kempa

Paneliści: Dr Marta Jaroszewicz (Ośrodek Badań nad Migracjami), Prof. Marek Kornat (PAN/UKSW), Michał Bruszewski (Tygodnik Solidarność). Moderator: Maciej Wolny (wPolsce.pl).

„Sprzysiężenie dwóch totalitaryzmów. Czy świat mógł uniknąć 23 sierpnia 1939 r.?” – odpowiedź na to pytanie starał się znaleźć prof. Marek Kornat podczas swojego finałowego wykładu dla Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego. 19 grudnia 2017 r. historyk i sowietolog wygłosił ósmy i ostatni wykład w ramach cyklu „Dlaczego II wojna światowa zaczęła się w Polsce? Ład wersalski a pokój w Europie”. Podczas ośmiu spotkań przeanalizował dokładnie dzieje 20-lecia międzywojennego pod kątem polityki międzynarodowej i stosunków dyplomatycznych. Klamrą tych rozważań było dokładne omówienie Paktu Hitler-Stalin, który stał się bezpośrednią przyczyną wybuchu II wojny światowej. Czy Polska mogła uniknąć tego złowieszczego porozumienia dwóch totalitaryzmów? Czy Europa i świat mógł jakoś temu przeciwdziałać? – Nic nie mogliśmy zrobić – konkluzja prof. Kornata nie brzmi optymistycznie. Niemcy i ZSRS były państwami antysystemowymi, które nie brały udziału w tworzeniu ładu wersalskiego...

"W ostatnich latach praktycznie w ogóle nie nauczano historii XX wieku w polskich szkołach, co trzeba wprost nazwać skandalem". 28 listopada 2017 r. prof. Marek Kornat, dr Anna Kwiatkowska-Drożdż i red. Piotr Skwieciński dyskutowali o najnowszej książce, wydanej przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego. Spotkanie koncentrowało się przede wszystkim na zagadnieniach polityki pamięci. II wojna światowa, wiek XX, dwa totalitaryzmy – to tematy gorących debat, które fascynują uczonych i poruszają wyobraźnię społeczeństw. Na czym polega wyjątkowość polskiej historii? Jak opowiadać o niej światu? Jakie wyzwania stoją przed polską polityką pamięci? Książka stanowi zapis dialogu zainicjowanego przez Ośrodek. Dotyka istotnych problemów i kontrowersji historii najnowszej oraz stawia pytania o narzędzia jej popularyzacji w Polsce i za granicą – taki skrótowy opis publikacji Ośrodka widnieje na jego okładce. Co natomiast o jej zawartości sądzą uczestnicy dyskusji...

Podczas kolejnego z wykładów prof. Marek Kornat zastanawiał się nad możliwościami zapobiegnięcia ekspansji III Rzeszy. Zdaniem historyka, przed 1939 r. były trzy momenty, w których taka możliwość rzeczywiście istniała. 24 października w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami im. Witold Pileckiego prof. Marek Kornat wygłosił wykład pt. „Czy Niemcy Hitlera można było powstrzymać?”. Badacz rozpoczął wystąpienie od stwierdzenia, że w latach 1930-1933 zburzona została Republika Weimarska, a w jej miejsce pojawił się nazistowski reżim, dążący do rewizji układu europejskiego i budowy rasistowskiego imperium. Jednocześnie historyk zaznaczył, że Europa była ograniczona w kwestii powstrzymywania tych działań Adolfa Hitlera, ponieważ nie mogła interweniować w suwerennym państwie niemieckim. Objęcie władzy przez Hitlera w 1933 r. stanowi cezurę w historii stosunków międzynarodowych w Europie. W tym momencie rozpoczął się, początkowo pokojowy, proces demontażu ładu ustalonego na Konferencji Wersalsk...

Prof. Marek Kornat wrócił po wakacjach z cyklem swoich autorskich wykładów „Dlaczego II wojna światowa zaczęła się w Polsce? Ład wersalski a pokój w Europie”. Piąte spotkanie z wybitnym sowietologiem i historykiem dyplomacji odbyło się 3 października 2017 r. w sali konferencyjnej Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego. „Nowe Państwa w Europie – czynnik destabilizacji?” – tak brzmiał tytuł piątego wykładu prof. Marka Kornata. Starał się w nim podważyć wciąż szeroko obowiązującą w zachodniej historiografii tezę, jakoby to przyczyną upadku ładu wersalskiego i wybuchu II wojny światowej było powstanie nowych państw narodowych po 1919 r. Według niektórych opinii, te małe i średnie państwa zdestabilizowały Europę. Jednym z nowych państw była oczywiście Polska. Prof. Kornat przywołał na wstępie ciekawe poglądy ukraińsko-amerykańskiego historyka Romana Szporluka – według niego Polacy dali światu lekcję, że można zachować tożsamość narodową mimo wielu lat niewoli. Oczywiśc...

"Nie tylko Powstanie Styczniowe, ale wszystkie nasze powstania narodowe były osamotnione. Wybuchały w takich momentach historycznych, kiedy nie było możliwości otrzymania pomocy z zewnątrz. Żaden naród w XIX wieku o własnych siłach nie uzyskał niepodległości, wymagało to bowiem wsparcia obcego mocarstwa, które miałoby w tym jakiś interes. - mówił prof. Marek Kornat w czasie wykładu poświęconego Powstaniu Styczniowemu. W Sali Kolumnowej Sejmu odbył się pierwszy z cyklu 15 wykładów przygotowanych przez Stowarzyszenie Polska jest Najważniejsza, które jest członkiem Społecznego Komitetu Obchodów 150 Rocznicy Powstania Styczniowego. Prelekcje poświęcone różnym kontekstom podjętej wówczas walki o niepodległość skierowane są szczególnie do uczniów szkół ponadpodstawowych, ale także wszystkich zainteresowanych historią Polski. Pierwszy wykład pt. „Osamotnienie Powstania Styczniowego na arenie międzynarodowej” wygłosił prof. Marek Kornat (UKSW, IH PAN). Na wstępie zaznaczył: „Nie t...