Blogpress - blog

26 maja 2026 roku w redakcji Teologii Politycznej w Warszawie odbyła się dyskusja, w której wzięli udział: Łukasz Jasina (historyk i filmoznawca), Piotr Kletowski (filmoznawca) oraz Mateusz Werner (filozof kultury); prowadził Mikołaj Rajkowski. Rozmowa toczyła się wokół międzynarodowej popularności reżysera Krzysztofa Kieślowskiego, natury jego twórczości, spuścizny dokumentalnej i fabularnej, a także metafizyki i warsztatu filmowego. Mikołaj Rajkowski wskazał na paradoks: z jednej strony filmy Kieślowskiego (zwłaszcza Czerwony i Dekalog ) zajmują najwyższe miejsca w międzynarodowych rankingach, co sugeruje ich uniwersalizm; z drugiej pojawia się pytanie, czy nie jest to przejaw populizmu lub zbyt łatwego języka filmowego. Piotr Kletowski zaproponował, by nie mówić o jednym Kieślowskim, lecz o co najmniej kilku. Wyróżnił: Kieślowskiego dokumentalistę, który uczył się pokory wobec rzeczywistości, ale po traumatycznej projekcji filmu Z punktu widzenia nocnego portiera (publiczno...

22 kwietnia 2026 roku w redakcji Teologii Politycznej odbyło się spotkanie premierowe książki Vittorio Possentiego „Nowy początek. Teologia polityczna i filozofia historii”. W dyskusji wzięli udział dr  Magdalena Gawin , ks. prof.  Andrzej Kobyliński i ks. prof.  Robert Woźniak . Rozmowę moderował Maciej Nowak  z redakcji Teologii Politycznej. Ks. prof. Kobyliński jako pierwszy podkreślił, że problemy, które analizuje Possenti, mają charakter uniwersalny – nie tylko filozoficzny, ale i cywilizacyjny. Zwrócił uwagę na aktualność tych zagadnień w kontekście współczesnych konfliktów, jak wojna rosyjsko-ukraińska czy amerykańsko-izraelsko-irańska. Przypomniał, że Possenti już w latach 70. pisał o pokoju, a na początku XXI wieku angażował się w próby wypracowania doktryny wojny prewencyjnej – początkowo wspierając sprzeciw Jana Pawła II przed inwazją na Irak, a później wskazując, że brak tej doktryny pozwala dziś na jej nadużywanie (np. przez Kreml czy USA z Izraelem)....

W redakcji Teologii Politycznej 15 kwietnia 2026 roku odbyło się spotkanie, prowadzone przez T omasza Herbicha, które zgromadziło trzech głównych gości: socjologa i filozofa prof. Zdzisława Krasnodębskiego , księdza profesora Piotra Mazurkiewicza (politolog, UKSW) oraz filozofa dr. Pawła Grata (redaktor „Christianitas”). Dyskusja koncentrowała się wokół aktualności myśli Jürgena Habermasa, jego teorii racjonalności komunikacyjnej, demokracji deliberatywnej, patriotyzmu konstytucyjnego oraz tzw. zwrotu postsekularnego. Prof. Zdzisław Krasnodębski – który znał Habermasa osobiście, tłumaczył jego teksty na polski w latach 80. i gościł go w Polsce – podzielił się swoją ewolucją w ocenie niemieckiego filozofa. Przyznał, że choć początkowo fascynowała go zdolność Habermasa do syntezy różnych tradycji (marksizmu, filozofii niemieckiej, socjologii) oraz jego krytyczny potencjał wobec funkcjonalizmu i scjentyzmu, to z czasem zajął wobec niego stanowisko krytyczne. Krasnodębski podkreślił, ż...

"Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”, dyskusja wokół książki Tomasza Herbicha W poniedziałek 23 marca 2026 w redakcji Teologii Politycznej odbyła się dyskusja wokół najnowszej książki Tomasza Herbicha „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”. Udział wzięli" prof. prof. Agnieszka Nogal i Marek A. Cichocki oraz dr Konrad Wyszkowski i Tomasz Herbich. Dyskusję prowadził Maciej Nowak z redakcji Teologii Politycznej. Dyskusja koncentrowała się wokół polskiej filozofii okresu międzypowstaniowego i jej znaczenia dla kształtowania się nowoczesnej tożsamości narodowej w warunkach braku państwowości. Tomasz Herbich , autor książki, wskazywał, że polska filozofia tego okresu charakteryzowała się dążeniem do samodzielności myślowej jako odpowiedzią na sytuację polityczną. Podkreślał, że wobec heglowskiej koncepcji narodów historycznych, która wiązała istnienie narodowe z posiadaniem państwa, polscy myśliciele – jak Maurycy Mochnacki czy Karol Libelt – wypracowali własne koncep...

12 stycznia 2026 roku z okazji 10. urodzin oraz 500 numerów tygodnika "Teologii Politycznej odbyła się debata wokół węzłowych problemów kultury i polityki w pierwszym ćwierćwieczu XXI stulecia. Wzięli w nim udział: bp Jacek Grzybowski , Michał Gołębiowski , Natalia Szerszeń oraz Michał Strachowski . Panel poprowadził redaktor naczelny „Teologii Politycznej Co Tydzień”, Jan Czerniecki. Spotkanie było próbą wspólnego namysłu nad tym, czym właściwie jest kultura XXI wieku i dokąd zmierza – z perspektywy filozoficznej, literackiej, artystycznej i teologicznej.  Dyskusję otworzył prowadzący, który podkreślał, że żyjemy w momencie przejściowym: z jednej strony już mamy ćwierć wieku doświadczeń nowego stulecia, z drugiej wciąż brakuje wyraźnej „formy” kultury, jaką miały poprzednie epoki. Panel miał więc charakter bardziej diagnozy i prognozy niż twardych wniosków. Bp Jacek Grzybowski kładł nacisk na rolę Kościoła jako przestrzeni kulturotwórczej. Jego zdaniem problemem nie jest brak...

Ostatnie spotkanie w ramach IX Festiwalu Teologii Politycznej odbyło się 16 października w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Wzięli w nim udział: Karol Samsel, poeta i literaturoznawca, Maria Jolanta Olszewska, historyczka literatury i znawczyni teatru oraz Mikołaj Mirowski – historyk i filmoznawca. Fragmenty utworów Stefana Żeromskiego czytał Andrzej Ferenc. Spotkanie prowadził Jakub Moroz. Dyskusja poświęcona Stefanowi Żeromskiemu układała się w wielogłosową próbę odzyskania go jako pisarza nowoczesnego, złożonego i niesprawiedliwie uproszczonego przez tradycję szkolną oraz ideologiczne interpretacje XX wieku.  Prowadzący spotkanie Jakub Moroz od początku postawił tezę, że Żeromski funkcjonuje dziś jako autor „niemodny”, sprowadzony do stereotypu poczciwego realisty i społecznika, który rzekomo nie nadążał za modernistycznym przełomem. Cała rozmowa była w istocie polemiką z tym obrazem. Profesor Maria Jolanta Olszewska konsekwentnie przesuwała akcent z ...

Kolejne spotkanie w ramach IX Festiwalu Teologii Politycznej odbyło się 9 października w Domu Literatury na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Wzięli w nim udział: Dariusz Gawin , historyk idei i publicysta, Agnieszka Nogal, filozofka i prawniczka oraz Konrad Wyszkowski – historyk filozofii, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. Fragmenty utworów Stefana Żeromskiego czytał Dariusz Jakubowski . Spotkanie prowadzili Natalia Szerszeń i Maciej Nowak z redakcji Teologii Politycznej. Spotkanie było poświęcone roli inteligencji w myśli i twórczości Stefana Żeromskiego oraz temu, jak pisarz rozumiał relację między literaturą, narodem, państwem i ludem. W punkcie wyjścia prowadzący oraz prelegenci zgodzili się, że Żeromski nie mieści się w prostych schematach interpretacyjnych – ani jako pisarz „narodowy” w sensie sienkiewiczowskim, ani jako autor instrumentalnie podporządkowujący sztukę celom politycznym czy społecznym. Zwrócono uwagę na fundamentalne napięcie obecne w jego myśleniu: z j...

6 października w warszawskim kinie Syrena odbyło się spotkanie „Stefan Żeromski. Patriota”, inaugurujące IX edycję Festiwalu Teologii Politycznej. Obejmowało ono prowadzoną przez Mateusza Wernera prelekcję do filmu "Popioły" w reżyserii Andrzeja Wajdy, projekcję pierwszej części filmu, a także komentarz i dyskusję. Wprowadzenie Mateusza Wernera nadał spotkaniu ramę interpretacyjną. Werner przedstawił „Popioły” jako część większego, niedokończonego projektu Żeromskiego, który miał ukazać przemiany polskiej świadomości narodowej od epoki napoleońskiej po powstanie styczniowe. Podkreślił ogromną rzetelność historyczną pisarza, jego pracę na źródłach i ambicję stworzenia epopei ideowej, a nie jedynie przygodowej powieści historycznej. W tej perspektywie „Popioły” nie są opowieścią ku pokrzepieniu serc, lecz próbą bolesnego rozliczenia polskich mitów, obyczajów i błędów elit. Werner zwrócił uwagę, że Żeromski wpisuje się w szerszy nurt przełomu XIX i XX wieku, kiedy historia staj...

12 grudnia 2025 roku w redakcji Teologii Politycznej odbyło się spotkanie wokół zbioru opowiadań Jana Michalskiego pt. „Duchy opiekuńcze i przygodne”. W dyskusji udział wzięli: Aleksandra Sikorska-Krystek ,  Marian Oslislo i sam autor. Spotkanie poprowadził Jakub Moroz . Dyskusja wokół książki Jana Michalskiego  Duchy opiekuńcze i przygodne , przeprowadzona w środowisku „Teologii Politycznej”, i łączyła w sobie elementy spotkania autorskiego, interpretacji literackiej oraz osobistego świadectwa uczestników. Była to wielogłosowa refleksja nad pamięcią, Śląskiem, literaturą i metafizyką. Na wstępie prowadzący podkreślił wyjątkowość książki i jej silne oddziaływanie estetyczne. Duchy opiekuńcze i przygodne jawią się jako proza głęboko obrazowa, operująca detalem, zbliżeniem, fragmentem – jak film zbudowany z uważnych kadrów. Śląsk, obecny niemal na każdej stronie, nie jest tu jedynie „krainą lat dziecinnych” w sentymentalnym sensie, lecz przestrzenią problematyczną, naznaczoną...

W środę, 10 grudnia 2025 r., w podziemiach katedry św. Floriana, odbyła się dyskusja wokół obrazów tegorocznej edycji projektu #NamalowaćKatolicyzmOdNowa , poświęconej tajemnicy Bożego Narodzenia. W debacie wzięli udział  krytycy sztuki: Jan Michalski, Liliana Sonik oraz o. Łukasz Woś OP. Dyskusję poprowadził Jakub Moroz. Rozmowa w Teologii Politycznej wokół kolejnej edycji projektu #NamalowaćKatolicyzmOdNowa , poświęconej tym razem Bożemu Narodzeniu, miała charakter nie tyle prezentacji wystawy, ile wielogłosowej debaty o kondycji współczesnej sztuki religijnej, jej relacji z tradycją oraz o tym, czy i w jaki sposób obraz może dziś jeszcze prowadzić do modlitwy. Od początku było jasne, że uczestnicy nie mówią jednym głosem, a różnice wrażliwości estetycznej i teologicznej stanowią zasadniczy motor tej rozmowy. Prowadzący spotkanie Jakub Moroz zarysował szerokie pole problemowe: Boże Narodzenie jako temat wyjątkowo „wdzięczny”, ale i niebezpieczny, bo dotykający samego centrum ch...

27 listopada 2025 r., w podziemiach katedry św. Floriana wykład na temat teologicznych implikacji różnych przedstawień sceny Narodzenia Pańskiego wygłosił biblista, ks. prof. Waldemar Chrostowski.  Wykład był poświęcony scenie Bożego Narodzenia, rozumianej nie tylko jako motyw religijny czy artystyczny, lecz jako kluczowy punkt całej historii zbawienia. Ks. profesor od początku podkreślał, że Boże Narodzenie nie może być traktowane wyłącznie sentymentalnie ani oderwane od Pisma Świętego. Jego zdaniem wiele współczesnych przedstawień – zwłaszcza artystycznych – więcej mówi o wrażliwości twórcy niż o samej Ewangelii, dlatego podstawowym kryterium oceny takich wizji powinno być pytanie: ile jest w nich rzeczywistej treści biblijnej, a ile swobodnej interpretacji. Chrostowski wychodził z założenia, że Ewangelie ukazują scenę Bożego Narodzenia na trzy zasadniczo różne sposoby i każda z tych perspektyw niesie odmienny sens teologiczny. Pierwszy sposób, charakterystyczny dla Ewangelii ś...

Czy da się jeszcze opowiedzieć Wcielenie? Teologowie wobec współczesnych obrazów Bożego Narodzenia W czwartek, 4 grudnia 2025 r., w podziemiach katedry św. Floriana, odbyła się dyskusja wokół obrazów tegorocznej edycji projektu „Namalować katolicyzm od nowa”, poświęconej tajemnicy Bożego Narodzenia. W debacie wzięli udział  ks. dr hab. Andrzej Draguła , o. prof. Jarosław Kupczak OP oraz ks. prof. Jerzy Szymik . Dyskusję poprowadziła  Małgorzata Czajkowska .  Rozmowa miała charakter gęstej, wielowątkowej refleksji teologiczno-kulturowej nad sensem sztuki sakralnej w ogóle, a szczególnie nad tym, jak współcześni artyści próbują opowiedzieć tajemnicę Bożego Narodzenia. Nie była to dyskusja o „ładnych obrazach”, lecz raczej o tym, czy i w jaki sposób wcielenie Chrystusa wciąż może być czytelne dla współczesnej wrażliwości – estetycznej, egzystencjalnej i duchowej. Punktem wyjścia stało się wystąpienie ks. Jerzego Szymika , który zaproponował mocną, wręcz fundamentalną te...

Promocja książki Bronisława Wildsteina "Opowieść idioty". W dyskusji udział wzięli: Bronisław Wildstein, Marek A. Cichocki, Dariusz Gawin. Spotkanie zorganizowane przez Teologię Polityczną i Państwowy Instytut Wydawniczy prowadził Tomasz Herbich. Bronisław Wildstein pytany o motywację do napisania książki, tłumaczył, że jednym z powodów było niezrozumienie jego wcześniejszego dzieła Bunt i afirmacja . Zaskoczyło go, że nawet wykształceni ludzie nie zrozumieli podstawowych pojęć, które w nim zdefiniował. To uświadomiło mu, że współczesny świat utracił zdolność pojmowania fundamentalnych kategorii metafizycznych, przysłoniętych przez „nowoczesną sofistykę”. Nowa książka ma więc wyjaśnić, czym jest afirmacja i bunt , oraz jakie są konsekwencje odrzucenia świata i metafizycznego ładu. Wildstein krytykuje współczesną mentalność, która kwestionuje ład świata, zastępując dawne wierzenia nowymi „fetyszami” — np. wiarą w naukę czy w ludzką wszechmoc. Autor podkreślił, że prawdziwa af...