Blogpress - blog

Szósty wykład dr. hab. Pawła Skibińskiego z cyklu "Kościół a totalitaryzm. Wizja ogólna i rozważania wokół przypadku polskiego", zorganizowany przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego poświęcony był sytuacji kościoła katolickiego po 1956 roku. Lata 1956-1980 to okres dużej niepewności w relacji między kościołem katolickim a komunizmem, na który składały się trzy czynniki: - niepokój egzystencjalny wynikający z groźby wojny jądrowej (anihilacja ludzkości), - sobór watykański II (1962-1965) zakwestionował niektóre sposoby interpretacji rzeczywistości przez kościół, a także wizerunek samego kościoła, - polityka reżimów komunistycznych, mająca na celu uwikłanie kościoła we współpracę z komunizmem i destrukcję od wewnątrz. Dr Skibiński zwrócił uwagę na to, że pontyfikat Jana XXIII zbiegł się z kryzysem kubańskim 1962 roku (spowodowanym tajnym rozmieszczeniem przez ZSRR na Kubie pocisków balistycznych średniego zasięgu, bezpośrednio zagrażających te...

Piąty wykład Pawła Skibińskiego zainaugurował w ramach cyklu „Kościół a Totalitaryzm. Wizja ogólna i rozważania wokół przypadku polskiego” część, która poświęcona jest czasom po II wojnie światowej. Przedmiotem wystąpienia była sytuacja Kościołów chrześcijańskich w państwach bloku wschodniego w latach 1945-1956. Historyk rozpoczął wykład od podkreślenia ogromnej skali strat osobowych Kościoła w Polsce w trakcie II wojny światowej. Wśród ofiar były zarówno szerokie grono wiernych, jak i kościelna elita – świecka i duchowna. Zamordowano wówczas około 20% polskiego kleru obrządku rzymskokatolickiego (w tym 5 biskupów). W ten sposób zbrodnicza działalność okupantów – przede wszystkim niemieckiego - odcisnęła piętno na kształcie polskiego Kościoła. Miejscem szczególnym z perspektywy męczeństwa duchownych był KL Dachau, w którym znajdował się specjalny Priesterblock – blok przeznaczony dla księży. Ogółem więziono tam ok. 2700 duchownych – 95% z nich byli to katolicy. Więcej niż połowa ...

Wykładem „Erupcja agresji. Kościół katolicki podczas II wojny światowej” doszliśmy do półmetka cyklu „Kościół a totalitaryzm. Wizja ogólna i rozważania wokół przypadku polskiego”, wkraczając tym samym w okres II wojny światowej. 19 kwietnia rozmawialiśmy o stosunku Stolicy Apostolskiej do nazizmu i postawie tzw. reżimów katolickich, czyli państw współpracujących z Adolfem Hitlerem. 20 października 1939 r. papież Pius XII ogłosił swoją pierwszą encyklikę „Summi Pontificatus”. Jako przyczynę wybuchu drugiej wojny światowej upatrywał istnienie państw totalitarnych oraz zburzenie wewnętrznego ładu społecznego, w szczególności upadku instytucji rodziny. Wyraził także współczucie dla Polaków z powodu doświadczeń kampanii wrześniowej i okupacji przez dwa totalitaryzmy. Jak zaznaczył prof. Skibiński, istnieją poszlaki, wskazujące na to, że Hitler myślał o czymś na kształt „ostatecznego rozwiązania kwestii katolickiej” po zakończeniu wojny. W latach 1939-1945 z rąk Niemców zginęło ok. 4 t...

Trzeci wykład prof. Pawła Skibińskiego z cyklu „Kościół a Totalitaryzm – Wizja ogólna i rozważania wokół przypadku polskiego” zatytułowany został „Między diabłem a Belzebubem. Katolicyzm a nazizm. Kościół w Polsce międzywojennej wobec totalitaryzmu”. Prof. Paweł Skibiński rozpoczął swoje wystąpienie od odniesienia się do dyskusji o współodpowiedzialności Kościoła katolickiego za Holocaust. Przywoływał prace reprezentujące nurt krytycznej oceny postawy Piusa XII i duchownych w czasie II wojny światowej, jak „Papież Hitlera” Johna Cornwella, wskazując jednocześnie na zarzuty wysuwane wobec zaprezentowanych w nich wyników badań. Profesor Skibiński przypomniał także, iż jeden z najbardziej wpływowych krytyków Piusa XII, autor sztuki „Namiestnik” Ralf Hochhuth, był inspirowany przez sowieckie służby, co rzuca cień na ten sposób myślenia o postawie Kościoła w trakcie II wojny światowej. W dalszej części wykładu Paweł Skibiński zajął się kwestią, jak katolicyzm ma się do teoretycznyc...