Premiera książki dr. Janusza Szewczaka: Kultura nienawiści czyli Polska nienawiścią podzielona

6/13/2026 06:40:00 AM

W warszawskim Domu Technika 20 maja 2026 roku odbyła się promocja najnowszej książki dr. Janusza Szewczaka pt. „Kultura nienawiści, czyli Polska nienawiścią podzielona” (Wydawnictwo LTW). Goścmi specjalnymi premiery byli: abp. Marek Jędraszewski i historyk prof. Andrzej Nowak.

Profesor Andrzej Nowak podkreślił, że książka Szewczaka wpisuje się w ciąg jego wcześniejszych prac – od „Banksterów” przez „Idiotokrację” aż po książkę o zjawisku „brzydoty”. Wskazał, że łączy je kryzys prawdy, dobra i piękna, które w filozoficznym ujęciu są ze sobą nierozerwalnie związane. Historyk przytoczył konkretne przykłady zakłamywania historii i mowy nienawiści, m.in. wypowiedzi polityków i publicystów, które jego zdaniem odwracają odpowiedzialność za II wojnę światową lub w sposób wrogi odnoszą się do polskiej wspólnoty narodowej, określając to zjawisko greckim pojęciem ojkofobia – nienawiści do własnej wspólnoty. Przywołał też filozofię Rogera Scrutona o nowomowie jako narzędziu władzy nad rzeczywistością oraz koncepcję wolności Davida Schindlera, według której współczesne rozumienie wolności jako „mocy mówienia nie” rzeczywistości prowadzi do frustracji, a w konsekwencji do nienawiści. Zdaniem prof. Nowaka, punktem dojścia tego procesu jest świat, w którym każdy żyje we własnej „jaskini” wyświetlonych obrazów, a wspólne dobro przestaje istnieć.

Następnie głos zabrał arcybiskup Marek Jędraszewski, który odniósł się zarówno do książki, jak i do wystąpienia profesora Nowaka. Zwrócił uwagę na dwa nurty myślenia europejskiego: indywidualistyczny, wywodzący się m.in. od Johna Locke’a, oraz totalitarny, który – jak mówił – znalazł swoje tragiczne urzeczywistnienie w marksizmie i komunizmie. Według abp. Jędraszewskiego, neomarksizm współcześnie również posługuje się nienawiścią jako narzędziem do przebudowy człowieka i społeczeństwa. W tym kontekście przywołał młodzieńczy dramat Karola Wojtyły „Przed sklepem jubilera”, wskazując na zawartą w nim kategorię „większej wolności” (libertas maior) – wolności, która wymaga ofiary i służy dobru wspólnemu, w przeciwieństwie do wolności rozumianej jako dowolność. Arcybiskup zakończył refleksją o poezji Romana Gronostaja, piszącego o miłości i przebaczeniu, i podziękował autorowi za odwołanie się do tych wartości.

Jako ostatni wystąpił Janusz Szewczak, autor książki. Mówił o swoim dylemacie, czy w obliczu tak silnej nienawiści w życiu publicznym miłosierdzie wciąż jest obowiązującą zasadą. Zauważył, że nienawiść w Polsce stała się – jego zdaniem – zjawiskiem szczególnie intensywnym, zdominowała debatę publiczną, media i politykę. Wskazywał na brak przywództwa duchowego, na narastającą wrogość wobec wszystkiego, co polskie, narodowe i chrześcijańskie, a także na instytucjonalny charakter nienawiści jako narzędzia sprawowania władzy. Szewczak przytoczył łacińską sentencję „qui tacet, consentire videtur” (kto milczy, zdaje się zgadzać), tłumacząc, że dlatego postanowił wydać tę książkę – mimo że trzy duże konserwatywne wydawnictwa odmówiły jej publikacji. Podziękował wydawcy, przyjaciołom i wszystkim obecnym, wyrażając nadzieję, że walka z nienawiścią nie jest beznadziejna, choć – jak stwierdził – żyjemy w kraju, w którym „nienawiść zamiast miłości stała się osią sukcesu”.