Marek Ociepa: Najważniejsze czynniki określające obecną sytuację międzynarodową Polski
Spotkanie Wszechnicy Prawa i Sprawiedliwości poświęcone było analizie sytuacji międzynarodowej Polski, którą uczestnicy określali jako znajdującą się w momencie głębokiej, fundamentalnej zmiany, a nawet kryzysu cywilizacyjnego. W debacie dominowało przekonanie, że Zachód, w tym Europa, traci pozycję na arenie światowej na rzecz Rosji, Chin i globalnego Południa, a Stany Zjednoczone pod przywództwem Donalda Trumpa próbują ostatnim, zdecydowanym ruchem odwrócić te niekorzystne trendy.
Marcin Ociepa, otwierając spotkanie, zarysował szeroki obraz tych przemian. Jego zdaniem Zachód słabnie demograficznie, gospodarczo i politycznie, czego dowodem jest chociażby połowa państw ONZ niestanowiących jednolitego frontu przeciwko rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wskazał, że kluczowe jest zrozumienie amerykańskiej perspektywy: Trump traktuje Rosję jako narzędzie w rywalizacji z Chinami, co stawia Polskę przed trudnym zadaniem – utrzymania własnego stanowiska definiującego Rosję jako główne zagrożenie, bez szkody dla sojuszu transatlantyckiego. Ociepa mówił o kryzysie tożsamości Unii Europejskiej, który jej zdaniem doprowadził do samobójczej polityki migracyjnej. Postulował odważną, ofensywną politykę zagraniczną, w której Polska przestanie być „biorcą” i realizować „doktrynę ogona”, a stanie się liderem. Wymienił osiem cech takiej dyplomacji: atlantyzm (budowanie mostów między Europą a USA), inicjatywę ws. reformy UE i powrotu Wielkiej Brytanii, wymiar globalny (budowa „osi polskiej” z państwami takimi jak Japonia, Korea, Arabia Saudyjska), narrację antykolonialną (wykorzystanie dobrego wizerunku Polski w Afryce), precyzyjne kryteria działań MSZ (bezpieczeństwo i bogactwo), podporządkowanie Agencji Wywiadu MSZ, otwarcie kadrowe na młodych oraz znaczące dofinansowanie.
Stanisław Żaryn, nawiązując do słów Marcina Ociepy, podkreślił, że Polska posiada ogromny, niewykorzystany potencjał, by wyznaczać trendy. Zwrócił uwagę na dwa groźne fronty: jawny imperializm rosyjski dążący do odtworzenia strefy wpływów oraz ukryty imperializm niemiecki, działający pod hasłem „Mitteleuropy” i realizowany poprzez mechanizmy unijne. Jego zdaniem szczególnie niebezpieczne jest współdziałanie tych dwóch sił. Żaryn mówił o rosnącej mozaice zagrożeń, w tym o ryzyku terrorystycznym, sabotażu i wojnie wywiadowczej, którą Rosja już prowadzi przeciwko Polsce. Potwierdził diagnozę Ociepy o słabości Europy, która nie wyciągnęła wniosków z wojny i wciąż nie jest zdolna do ofensywnych działań. Wskazał na kryzys migracyjny jako na proces, który zmieni strukturę społeczną Europy. Podkreślił konieczność budowania odporności społecznej, która jest trzecim, obok armii i sojuszy, filarem bezpieczeństwa Polski, wskazując na słabość obecnego rządu w tym zakresie.
W trakcie dyskusji, prowadzonej przez Marię Raczyńską, padły pytania o strukturę nowego ładu światowego. Ociepa odpowiedział, że jest on wynikiem realizacji rosyjskiej doktryny Primakowa z lat 90., dążącej do świata wielobiegunowego, aby zburzyć dominację USA. Polska może być w nim podmiotem tylko jako lider Europy Środkowo-Wschodniej, a nie samodzielny gracz wobec Niemiec czy Francji. W odpowiedzi na pytanie o konkretnych sojuszników, Ociepa wymienił „oś polską”: Wielką Brytanię, Japonię, Koreę Południową, Arabię Saudyjską, z którymi można budować pragmatyczne sojusze, podkreślając, że państwa kierują się własnym interesem narodowym, a nie ideologią.
Odpowiadając na pytanie o główne zagrożenie, Marcin Ociepa wskazał na budowę odporności społecznej (resilience) jako zadanie numer jeden, niedoceniane w debacie publicznej. Chodzi o przygotowanie całego społeczeństwa, samorządów i instytucji na kryzys. Żaryn dodał, że realnym zagrożeniem jest nasilająca się wojna informacyjna, cyberwojna i możliwość zamrożenia konfliktu na Ukrainie, co uwolniłoby rosyjskie siły do dalszej destabilizacji. Jako poważny problem wewnętrzny wskazał próby budowy w Polsce środowiska prorosyjskiego, czemu obecny rząd się nie przeciwstawia.
Głos w dyskusji zabrał poseł Antoni Macierewicz, który stwierdził, że fundamentalnym problemem Polski jest to, że nie obalono obecnego rządu Donalda Tuska. Uznał, że żadna z omawianych koncepcji polityki zagranicznej nie ma szans na realizację, dopóki u władzy jest grupa, którą oskarżył o zawarcie sojuszu z Rosją i Niemcami, realizowany od 2011 roku. Jako dowód podał umowy między służbami specjalnymi oraz przewijającą się przez jego wypowiedź kwestię zbrodni smoleńskiej, którą wiązał z działaniami Tuska. Według Macierewicza obecna władza realizuje politykę prowadzącą do likwidacji polskiej państwowości, a priorytetem powinno być jej odsunięcie.
W podsumowaniu były wicepremier Piotr Gliński zgodził się z diagnozami o kryzysie Europy, ale podkreślił, że dyskusje o przyszłości nie mogą abstrahować od kwestii „zdrady narodowej” i fatalnej jakości obecnej władzy w Polsce, co uniemożliwia realizację ambitnych planów. Zauważył też dramatyczny dystans między wiedzą analityczną a społeczną świadomością, gdzie na przykład Trump postrzegany jest jako „wariat”, a nie polityk próbujący odwrócić niekorzystne trendy.
W odpowiedzi na pytania z sali, Stanisław Żaryn poruszył kwestię przyszłości politycznej, sugerując, że w związku z możliwymi zamachami terrorystycznymi, wybory w 2027 roku mogą zostać odroczone poprzez wprowadzenie stanu wyjątkowego. W kwestii migracji opowiedział się za znacznie twardszą, kontrolowaną polityką, określającą precyzyjnie potrzeby gospodarki, a nie otwierającą granice.
Zamykając dyskusję, Marcin Ociepa odniósł się do głosu jednej z uczestniczek na temat edukacji i elitarnego myślenia, uznając to za kluczową kwestię. Jego zdaniem największym problemem jest nihilizm, obojętność i apolityczność społeczeństwa, na czym żeruje Platforma Obywatelska. Postawił tezę, że bez gwałtownego zwrotu w stronę wychowania patriotycznego i politycznego, zwłaszcza w organizacjach takich jak harcerstwo, szkołach i klasach mundurowych, przegrana w demokratycznej rywalizacji jest pewna. Podkreślił też, że nowoczesna dyplomacja to nie tylko rozmowy elit, ale walka o „duszę i sumienia” młodego pokolenia w całej Europie.
Relacja wideo: Bernard
