Społeczne obchody Narodowego Dnia Pamieci Żołnierzy Wyklętych - Plac M. J. Piłsudskiego (28.02.2026)
28 lutego 2026 o godz. 17.00 na pl. Marszałka Józefa Piłsudskiego odbyły się uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza organizowane przez Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”: Był Apel Pamięci, przemówienia, złożenie wieńców. Uroczystości objąl patronatem Prezydent RP Karol Nawrocki.
Spotkanie otworzył prowadzący, podkreślając, że celem zgromadzenia jest oddanie czci żołnierzom antykomunistycznego podziemia, którzy – jak zaznaczono – pozostali wierni przysiędze i do końca walczyli o niepodległość. Powitano przedstawicieli władz państwowych, wojska, Instytutu Pamięci Narodowej oraz licznych organizacji społecznych.
Główne przemówienie wygłosił prof. Jan Żaryn, przewodniczący społecznego komitetu obchodów. W jego wystąpieniu dominował ton afirmatywny wobec idei święta oraz wyraźnie polemiczny wobec środowisk, które - w jego ocenie - próbują relatywizować znaczenie Żołnierzy Wyklętych. Historyk przypomniał rolę śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz prezesa IPN Janusza Kurtyki w ustanowieniu święta. Podkreślił, że przez lata pamięć o podziemiu była marginalizowana, a dziś – mimo istnienia sił „o komunistycznym rodowodzie lub mentalności” - zwyciężyła w świadomości społecznej. Wyraźnie sprzeciwił się łączeniu w jednej narracji bohaterów podziemia z osobami uznawanymi przez niego za zdrajców czy kolaborantów. Jego zdaniem między tymi postawami istnieje fundamentalna przepaść moralna. Wystąpienie miało charakter mobilizujący – apelował o czujność i aktywną obronę pamięci historycznej.
List Prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Sławomir Cenckiewicz. Głowa państwa oddała hołd żołnierzom podziemia jako bohaterom wolnej Polski, przypominając ich ofiarę oraz rolę rodzin i środowisk społecznych w przywracaniu pamięci. Podkreślono, że zwycięstwo pamięci było efektem wieloletniego wysiłku obywateli.
Po odczytaniu listu szef BBN Sławomir Cenckiewicz wygłosił własne przemówienie, które miało wyraźnie krytyczny charakter wobec części działań obecnych władz. Postawił pytanie, czy etos Żołnierzy Wyklętych rzeczywiście stanowi trwały fundament współczesnego Wojska Polskiego. Z jednej strony przywołał słowa ministra obrony o czci dla podziemia, z drugiej wskazał - jako sprzeczność - inicjatywy ustawowe dotyczące odszkodowań dla ofiar działań podziemia oraz ograniczenia budżetu IPN. Krytycznie odniósł się także do niektórych decyzji personalnych i instytucjonalnych w obszarze polityki historycznej. Jego wystąpienie miało charakter ostrzegawczy - sprzeciwiał się, jak to określił, „rytualnemu” obchodzeniu święta bez konsekwencji w polityce państwa.
"Nie może być współistnienia niezłomności, miłości do ojczyzny, z tradycją sowietyzmu, z tradycją komunistyczną czy postkomunistyczną, z tradycją represji". - mówił szef BBN
Podobną linię argumentacji przyjął zastępca prezesa IPN, dr hab. Karol Polejowski. Akcentował ciągłość konspiracji od 1939 roku oraz tezę, że rok 1945 nie zakończył walki o niepodległość. W ostrych słowach sprzeciwił się „mieszaniu pojęć”, czyli – w jego interpretacji - zrównywaniu żołnierzy podziemia z funkcjonariuszami systemu komunistycznego. Podkreślił skalę represji wobec uczestników drugiej konspiracji i zapowiedział, że IPN - mimo ograniczeń finansowych - nie odstąpi od swojej misji badania i upowszechniania prawdy historycznej. W jego wystąpieniu pojawił się również sprzeciw wobec inicjatyw ustawowych, które uznał za próbę relatywizacji odpowiedzialności komunistycznych struktur.
Prezes Społecznego Komitetu Odnowy Ducha Narodu Polskiego, Marek Wernic, połączył wątek historyczny z odniesieniami do współczesnych sporów wokół służb mundurowych. W jego ocenie ataki słowne na żołnierzy i funkcjonariuszy Straży Granicznej są symbolicznie podobne do powojennej propagandy wymierzonej w podziemie. Wyraził solidarność z żołnierzami pełniącymi służbę na granicy i podkreślił ciągłość etosu obrony państwa. Wystąpienie miało również wymiar osobisty – odwołał się do własnej biografii oraz testamentu ojca, który zobowiązał go do „pilnowania Polski”. Wspomniał także o sędzim Bogusławie Nizieńskim jako wzorowi postawy obywatelskiej.
W dalszej części uroczystości przedstawiciele komitetu: Teresa Brykczyńska i Paweł Zdun odczytali obszerne przesłanie i apel pamięci. Wymieniono nazwiska przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, członków IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, dowódców oddziałów partyzanckich oraz duchownych i kobiet zaangażowanych w konspirację. W tej części dominował ton martyrologiczny i jednoznacznie oskarżycielski wobec sowieckiego aparatu represji oraz rodzimych komunistów. Podkreślano skalę ofiar – dziesiątki tysięcy zabitych i setki tysięcy represjonowanych – oraz moralny obowiązek pamięci.
Następnie odbyła się ceremonia złożenia wieńców na Grobie Nieznanego Żolnierza.
Całość uroczystości łączyła elementy państwowego ceremoniału wojskowego z patriotycznym przekazem. Wypowiedzi mówców były zgodne co do fundamentalnej oceny Żołnierzy Wyklętych jako bohaterów walki o niepodległość, natomiast istotnym elementem spotkania była krytyka współczesnych zjawisk politycznych i ostrzeżenie przed próbami relatywizacji historii.
Relacja foto i wideo: Bernard
Po uroczystości nastapił przemarsz na Mszę św. w Archikatedrze św. Jana koncelebrowaną przez abp. Adriana Galbasa.
from Blogpress - Relacje i opinie https://ift.tt/auIe7mZ
via IFTTT
